الشيخ محمد علي الگرامي القمي

10

مذهب (فارسى)

نمىكشيدند و فوراً او را جزء خودشان به حساب مىآوردند تا آنجا كه يك مهندسى به من مىگفت : نمىدانم اينها چرا مرا جزء ليست كارگران خودشان حساب مىكنند ( هر روز براى كارهاى روز مره كمون مشترك چند نفر كارگر از طرف مذهبيها و چند نفر هم از طرف غير مذهبىها با هم كار مىكردند ) من اگر نماز نمىخوانم دليل مذهبى نبودنم نيست . . . من خدا را قبول دارم و جهان را بدون شعور حاكم بر آن تصور نمىتوانم بكنم ولى حال نماز خواندن را ندارم ، مگر اين دليل الحاد ، و ماده‌پرستى است ، مگر همهء مذهبىها همهء وظايفشان را انجام مىدهند . . به هر حال چند مسئله بود كه مايه و وسيله تبليغات غير مذهبىها بود ، از جمله : 1 - انتقاد از چهره‌هاى مذهب . حملات تند ( و البته به طور خصوى و درگوشى كه بلا جواب بماند ) به روحانيت و آنگاه بيان اينكه اينها چهره‌هاى مذهبند . اگر اسلام يك مكتب صحيحى بود بهترين شاگردانش اينها نبودند 2 - انتقاد از برخى مسائل حقوقى اسلام و محكوم كردن نظر اسلام در مورد حقوق زن و مسئلهء بردگى و مسئلهء موسيقى و مسئله نجاست ، بخصوص نجاست كفار و احياناً حتى نجاست بول و بيان اينكه چه فرقى است ميان اين آب با ساير آبها ! و در معاملات هم تجارت و مضاربه و مزارعه و مانند آن 3 - انتقاد از برخى مسائل عقيدتى اسلام چون مسئلهء خلقت كه معمولًا مذهبىها فيكسيست هستند ، آنها اين را